De impact van sociale (on)veiligheid op mobiliteitsvrijheid

Partnernieuws – Sweco

Het Nationaal Congres Mobiliteit staat dit jaar in het teken van Samen vooruit. Een passend thema, want mobiliteit is veel meer dan verplaatsen van A naar B. Mobiliteit bepaalt in hoeverre mensen kunnen deelnemen aan de maatschappij en zich vrij kunnen bewegen. Afgelopen periode groeit de aandacht voor sociale veiligheid in de openbare ruimte. Niet zonder reden: gevoelens van (on)veiligheid hebben een grote invloed op hoe, wanneer en óf mensen zich verplaatsen.

Als we mobiliteitsvrijheid voor iedereen willen vergroten en écht samen vooruit willen, vraagt dat om gerichte maatregelen en een bredere blik binnen het mobiliteits- en ruimtelijk domein. Bij Sweco bouwen we aan steden en een samenleving van de toekomst. Dat doen we niet alleen met verkeerskundigen, maar juist in samenwerking met veiligheidsspecialisten en omgevingspsychologen.

Vervoerskeuze

Tijdens het congres geven Annique Laurens Janse, omgevingspsycholoog, en Noa Hamacher, adviseur inclusieve mobiliteit, een workshop over sociale (on)veiligheid en de impact op mobiliteitsvrijheid. Recent onderzoek onderstreept hoe groot die impact is. Ongeveer 47% van de bevolking voelt zich onveilig in de openbare ruimte. Bij vrouwen ligt dit percentage op 68%, en bij jonge vrouwen en meisjes zelfs op 83%. Van deze laatste groep geeft 63% aan hun vrijheid te beperken vanwege dit gevoel van onveiligheid. Dat raakt direct aan mobiliteitsvrijheid zo worden bepaalde routes gemeden, reistijden aangepast of besluiten mensen om niet alleen te reizen.

Sociale veiligheid is niet alleen een thema voor vrouwen, maar ook voor andere kwetsbare groepen, zoals kinderen, LHBTQ+-personen en mensen met een toegankelijkheidsvraag. Een belangrijk uitgangspunt is dan ook: ontwerp je voor kwetsbare groepen, dan ontwerp je voor iedereen.

Beïnvloeding sociale veiligheid

Het vergroten van sociale veiligheid vraagt om ingrepen in zowel de fysieke als de sociale omgeving. Een bewezen aanpak is het CPTED-concept (Crime Prevention through Environmental Design). CPTED draait om sociale controle, het creëren en waarborgen van een aantrekkelijke omgeving en het stimuleren van positief gedrag. Vaak maken ogenschijnlijk kleine ontwerpkeuzes al een groot verschil.

Op basis van deze CPTED methodologie en omgevingspsychologie hebben we een aantal thema’s geïdentificeerd die een rol spelen bij de veiligheidsbeleving. Een van die thema’s is sociaal toezicht. Denk bijvoorbeeld aan bankjes die gericht zijn op de straat waardoor sociale controle wordt gestimuleerd. Ook verlichting is van belang. Goede verlichting – met de juiste lichtsterkte, kleur en verdeling, zonder verblinding – vergroot niet alleen de zichtbaarheid, maar ook het gevoel van veiligheid. Het plaatsen van goede straatverlichting creëert meerdere routes voor mensen om te lopen en/ of te fietsen. Tegelijk blijven plekken als tunnels, bruggen en steegjes kwetsbaar. Wel kunnen hier een aantrekkelijke omgeving en duidelijke zichtlijnen een verschil maken om de veiligheidsbeleving te vergroten.

Gebiedsgericht werken

Elke omgeving vraagt om een eigen aanpak. In stedelijke gebieden verdienen OV-haltes en stations extra aandacht vanwege de drukte en het verblijfsgedrag van mensen. Duidelijke zichtlijnen, vluchtroutes en een aantrekkelijke inrichting met doordacht kleur- en materiaalgebruik, gecombineerd met goed beheer helpen om deze plekken minder bedreigend te maken. In landelijke gebieden ligt de focus op veilige fiets- en wandelroutes mede door de verhouding met het beperkte openbaar vervoer. Bij de inrichting van deze routes is naast goede verlichting, veilig groen van groot belang. Potentiële verstopplekken moeten daarbij worden voorkomen.

Bij Sweco integreren we gebruikerservaringen, deskundige analyses en data om de veiligheid en het veiligheidsgevoel in mobiliteitsprojecten te verbeteren. Door ervaringen van gebruikers te koppelen aan objectieve data-analyses ontstaan gerichte, effectieve oplossingen.

Samen vooruit

Sociale veiligheid heeft een directe invloed op mobiliteitskeuzes en daarmee op mobiliteitsvrijheid. Door slimme ontwerpmaatregelen kan de openbare ruimte veiliger en inclusiever worden. Annique en Noa vertellen je hier tijdens het congres graag meer over en gaan samen met deelnemers aan de slag met criteria en participatie voor een sociaal veiligere omgeving.

morenews

Habtamu de Hoop op Nationaal Congres Mobiliteit: infra-opgave vraagt om fors meer geld en veel meer lef

De politiek is al jaren geleden gewaarschuwd voor de grote problemen rondom onze infrastructuur, maar heeft daar veel te weinig mee gedaan. Daarom is het nu tijd om lef te tonen en nieuwe fondsen te creëren buiten de huidige begroting van het Mobiliteitsfonds. Dit zei Tweede Kamerlid Habtamu de Hoop (PRO/GroenLinks-PvdA) gisteren tijdens het Nationaal… Lees verder ›

Vertrouwen Opbouwen in AI: Hoe FLIR Verkeersoplossingen Voldoen aan de EU AI Act

Partnernieuws – FLIR Dit artikel is vertaald vanuit het Engels. Naarmate kunstmatige intelligentie een steeds centralere rol speelt binnen moderne infrastructuren, zijn veiligheid, transparantie en verantwoordelijkheid belangrijker dan ooit geworden. In 2025 voert de Europese Unie ’s werelds eerste uitgebreide wetgeving rond AI in: de EU Artificial Intelligence Act. Deze baanbrekende regelgeving stelt de norm… Lees verder ›

Vision Zero, ISA en V2X

Partnernieuws – EIT Vision Zero vraagt om een fundamenteel andere benadering van verkeersveiligheid. Niet alleen de kwetsbaarheid van fietsers en voetgangers moet centraal staan, maar vooral het verminderen van het gevaar dat ontstaat door snelheid, massa en technologie. De vraag is dus niet alleen hoe we vulnerable road users beter beschermen, maar vooral hoe we… Lees verder ›